3 stycznia 2026 r. Stany Zjednoczone przeprowadzi\u0142y operacj\u0119 w Caracas (uprzednio bombarduj\u0105c miasto i zabijaj\u0105c kilkadziesi\u0105t os\u00f3b), kt\u00f3r\u0105 administracja Trumpa opisuje jako specjaln\u0105 operacj\u0119, maj\u0105c\u0105 na celu wyegzekwowanie prawa i walki z tak zwanym narkoterroryzmem. W praktyce by\u0142a to precyzyjna, du\u017ca akcja militarna na terytorium obcego pa\u0144stwa, zako\u0144czona porwaniem (!) urz\u0119duj\u0105cego prezydenta Wenezueli Nicol\u00e1sa Maduro i przetransportowaniem go do USA.<\/p>\n
Kilka dni p\u00f3\u017aniej Maduro stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem federalnym w Nowym Jorku, gdzie – zakuty w kajdany i ubrany w wi\u0119zienne barwy \u2013 m\u00f3wi\u0142 o bezprawnym porwaniu i podtrzymywa\u0142, \u017ce nadal jest prezydentem swojego kraju. Prokuratura stawia mu zarzuty rzekomego narkoterroryzmu i przewodzenia (nieistniej\u0105cej) grupie przest\u0119pczej, a obrona zapowiada wielk\u0105 batali\u0119 prawn\u0105 o legalno\u015b\u0107 wojskowego uprowadzenia g\u0142owy suwerennego pa\u0144stwa przez inne pa\u0144stwo, kt\u00f3re nie prowadzi nawet z Wenezuel\u0105 wojny.<\/p>\n
R\u00f3wnolegle w Caracas w\u0142adz\u0119 tymczasow\u0105 obj\u0119\u0142a zast\u0119pczyni Maduro, Delcy Rodr\u00edguez. Nawet to, co powinno w takiej operacji tworzy\u0107 pozory \u201edobrych pobudek\u201d, zmiany autorytarnego re\u017cimu, upadku autokraty i wej\u015bcia w okres transformacji w narracji Waszyngtonu zosta\u0142o natychmiast odrzucone. Pojawia si\u0119 inny, stanowczy g\u0142os Trumpa: \u017ce USA rz\u0105dz\u0105 teraz Wenezuel\u0105, a wenezuelska ropa, sektor energetyczny i warunki \u201enormalizacji\u201d b\u0119d\u0105 w praktyce zarz\u0105dzane politycznie z zewn\u0105trz przez Marco Rubio i Prezydenta osobi\u015bcie. Je\u015bli to nie brzmi, jak kolonializm, to nie wiemy, jaka jest definicja kolonializmu wed\u0142ug w\u0105tpi\u0105cych.<\/p>\n
To by\u0142 moment, w kt\u00f3rym przesta\u0142o chodzi\u0107 o sam\u0105 Wenezuel\u0119. A sta\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce je\u015bli najwi\u0119ksze mocarstwo Zachodu uznaje, \u017ce mo\u017ce si\u0142\u0105 porwa\u0107 przyw\u00f3dc\u0119 obcego pa\u0144stwa, a potem og\u0142asza, \u017ce b\u0119dzie kontrolowa\u0107 kluczowy sektor gospodarki tego kraju, to sygna\u0142 mo\u017ce doj\u015b\u0107 ma doj\u015b\u0107 daleko poza Karaiby i Amazoni\u0119.<\/p>\n
I z pocz\u0105tkiem Nowego Roku sygna\u0142 poszed\u0142.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
W kolejnych dniach po operacji w Caracas \u00a0prezydent Trump i ludzie z jego otoczenia zacz\u0119li eskalowa\u0107 retoryk\u0119 wobec kolejnych pa\u0144stw, m\u00f3wi\u0105c o \u201eopcji militarnej\u201d, o \u201ezrobieniu porz\u0105dku\u201d, o \u201ekonieczno\u015bci dzia\u0142ania\u201d. Pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tki dotycz\u0105ce Kolumbii (kraju demokratycznego) i Kuby, a w tle tak\u017ce Iranu, w kontek\u015bcie gr\u00f3\u017ab, \u017ce USA mog\u0105 zaanga\u017cowa\u0107 si\u0119 w sytuacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 w kraju, je\u015bli re\u017cim w Teheranie b\u0119dzie dalej t\u0142umi\u0142 protesty.<\/p>\n
To samo w sobie jest szalenie gro\u017ane, ale w polityce mi\u0119dzynarodowej gro\u017aby czasem bywaj\u0105 \u201eteatrem\u201d. Tyle \u017ce \u015bwiat zobaczy\u0142 ju\u017c, \u017ce ten teatr mo\u017ce zosta\u0107 zamieniony w realn\u0105 operacj\u0119 (je\u015bli prezydent Trump wstanie lew\u0105 nog\u0105 akurat tego dnia). Trump chce jasno pokaza\u0107 \u015bwiatu, \u017ce jego imperialistyczne deklaracje to nie tylko puste frazesy, a realne casus belli. Kilka dni temu nast\u0105pi\u0142 zwrot najbardziej symboliczny \u2013 i najgro\u017aniejszy dla Zachodu.<\/p>\n
Trump po raz kolejny wr\u00f3ci\u0142 do obsesji z pierwszej kadencji: Grenlandii. Tym razem jednak ton by\u0142 inny, a kontekst pora\u017caj\u0105cy: po Wenezueli, po uprowadzeniu Maduro, po brutalnym pokazie si\u0142y, Bia\u0142y Dom zacz\u0105\u0142 m\u00f3wi\u0107 wprost, \u017ce \u201eu\u017cycie wojska jest zawsze opcj\u0105\u201d w sprawie przej\u0119cia strategicznej dla USA wyspy,\u00a0 nale\u017c\u0105cej do Danii \u2013 cz\u0142onka NATO.<\/p>\n
Nast\u0119pnie pad\u0142o zdanie, kt\u00f3re mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 przyczyn\u0105 do ca\u0142kowitego wywr\u00f3cenia zachodniego porz\u0105dku i upadku przyja\u017ani europejsko-ameryka\u0144skiej: wed\u0142ug doniesie\u0144 Trump zasugerowa\u0142, \u017ce \u201eto mo\u017ce by\u0107 wyb\u00f3r mi\u0119dzy NATO a Grenlandi\u0105\u201d \u2013 czyli \u017ce kontrola nad terytorium nale\u017c\u0105cym do Kr\u00f3lestwa Danii mog\u0142aby zosta\u0107 postawiona ponad (!) trwaniem Sojuszu.<\/p>\n
Do\u017cyli\u015bmy czas\u00f3w, w kt\u00f3rych przestali\u015bmy rozmawia\u0107 o \u201ekontrowersyjnej polityce USA\u201d, a zaczynamy m\u00f3wi\u0107 o scenariuszu, w kt\u00f3rym pa\u0144stwo\u2013lider NATO grozi de facto u\u017cyciem si\u0142y wobec innego cz\u0142onka NATO, i nie waha si\u0119 przy tym zadeklarowa\u0107, \u017ce b\u0119dzie to dla niego sprawa wa\u017cniejsza, ni\u017c dalsze istnienie najwa\u017cniejszego sojuszu obronnego na \u015bwiecie.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Reakcje by\u0142y natychmiastowe, cho\u0107 miejscami ostro\u017cne, bo Zach\u00f3d jest przyzwyczajony do tego, \u017ce nie pali si\u0119 most\u00f3w z Waszyngtonem. Mimo to: premier Keir Starmer mia\u0142 rozmawia\u0107 z du\u0144sk\u0105 premier i potwierdza\u0107 poparcie dla du\u0144skiej suwerenno\u015bci nad Grenlandi\u0105, \u00a0Giorgia Meloni \u2013 politycznie kojarzona raczej z obozem przyjaznym Trumpowi \u2013 publicznie wykluczy\u0142a scenariusz ameryka\u0144skiej operacji militarnej na Grenlandii i m\u00f3wi\u0142a o katastrofalnych skutkach dla NATO, apeluj\u0105c jednocze\u015bnie o silniejsz\u0105 obecno\u015b\u0107 Sojuszu w Arktyce. Nale\u017cy doda\u0107, doniesienia medialne wskazuj\u0105, \u017ce w europejskich stolicach wr\u00f3ci\u0142o my\u015blenie o hard power, a nie tylko notach dyplomatycznych i standardowych dzia\u0142aniach\u00a0 pa\u0144stw. Sama Grenlandia i Dania zadeklarowa\u0142y jednoznacznie: \u201enie jeste\u015bmy na sprzeda\u017c\u201d. Pad\u0142o te\u017c wa\u017cne zdanie: \u201enasi \u017co\u0142nierze b\u0119d\u0105 najpierw strzela\u0107, a potem zadawa\u0107 pytania\u201d.<\/p>\n
Do tej pory europejskie strategie obronne zak\u0142ada\u0142y, \u017ce najgorszy scenariusz to agresja Rosji (lub inny zewn\u0119trzny przeciwnik). Arktyka, owszem, by\u0142a obszarem rywalizacji, ale wewn\u0105trz NATO funkcjonowa\u0142o za\u0142o\u017cenie, \u017ce ameryka\u0144ska obecno\u015b\u0107 w regionie jest cz\u0119\u015bci\u0105 wsp\u00f3lnego bezpiecze\u0144stwa. Je\u015bli jednak w debacie publicznej na powa\u017cnie pojawia si\u0119 pytanie: \u201eczy USA mog\u0105 wymusi\u0107 aneksj\u0119 terytorium sojusznika?\u201d, to stajemy jako Europa przed kluczow\u0105 decyzj\u0105: czy zjednoczymy si\u0119 w determinacji i samodzielno\u015bci, by stworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 stref\u0119 wp\u0142yw\u00f3w na naszym w\u0142asnym kontynencie, czy dalej b\u0119dziemy podatni na ameryka\u0144skie intrygi i zastraszanie, by ostatecznie podzieli\u0107 los Ameryki Po\u0142udniowej?<\/p>\n
W ca\u0142ej szokuj\u0105cej dla Europy sytuacji nie da si\u0119 pomin\u0105\u0107 kolejnego kluczowego pa\u0144stwa: Kanady.<\/p>\n
Grenlandia le\u017cy przy kanadyjskiej przestrzeni arktycznej nie tylko na mapie, ale te\u017c w strategicznej strefie bezpiecze\u0144stwa p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skiego. Gdy Waszyngton m\u00f3wi o \u201epriorytecie bezpiecze\u0144stwa\u201d i \u201eodstraszaniu w Arktyce\u201d, dla Kanady znaczy to przestawianie suwerenno\u015bci i granic w regionie, w kt\u00f3rym Kanada ma w\u0142asne interesy, w\u0142asne roszczenia i w\u0142asn\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 polityczn\u0105.<\/p>\n
Financial Times opisywa\u0142 rosn\u0105ce obawy Kanady przed konfliktem w Arktyce w zwi\u0105zku z ameryka\u0144skimi gro\u017abami wobec Grenlandii i now\u0105 asertywno\u015bci\u0105 administracji Trumpa, w tym zwi\u0119kszanie wydatk\u00f3w obronnych i nacisk na zdolno\u015bci arktyczne. Kanada \u2013 jedno z najbardziej proatlantyckich pa\u0144stw Zachodu \u2013 zaczyna planowa\u0107 obron\u0119 i odstraszanie w przestrzeni, gdzie dot\u0105d \u201esojusznik\u201d by\u0142 gwarantem bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Po stronie brytyjskiej wida\u0107 klasyczny dylemat: jak utrzyma\u0107 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z USA (np. przy operacjach morskich i sankcyjnych), a jednocze\u015bnie nie legitymizowa\u0107 nowej strategii dzia\u0142ania Stan\u00f3w Zjednoczonych, wed\u0142ug kt\u00f3rej si\u0142a daje prawo do posiadania i rz\u0105dzenia. W UE natomiast, obok deklaracji solidarno\u015bci, ro\u015bnie znaczenie twardej rozmowy o zdolno\u015bciach obronnych. Jasnym sta\u0142o si\u0119, \u017ce przyw\u00f3dcy europejscy musz\u0105 planowa\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 strategi\u0119 bezpiecze\u0144stwa \u00a0w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym nie mo\u017cna ju\u017c wykluczy\u0107 scenariuszy wcze\u015bniej nie do pomy\u015blenia. Zach\u00f3d zaczyna przygotowywa\u0107 si\u0119 do obrony w\u0142asnego terytorium przed swoim najwi\u0119kszym sojusznikiem, i nie s\u0105 to tylko kolejne deklaracje i wyrazy solidarno\u015bci, ale realne decyzje o wzmacnianiu Arktyki \u017co\u0142nierzami NATO (postawionymi w kontrze do armii USA), postawienie czerwonej linii, kt\u00f3rej przekroczenie oznacza rozpad Sojuszu, zwi\u0119kszanie bud\u017cet\u00f3w obronnych, nowe symulacje ryzyka, presja polityczna i budowanie europejskiej suwerenno\u015bci militarnej.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Trump uzasadnia\u0142 dzia\u0142ania wobec Wenezueli j\u0119zykiem, kt\u00f3ry natychmiast uruchomi\u0142 historyczne skojarzenia: w \u017cycie wprowadzono, a raczej reaktywowano Doktryn\u0119 Monroe, a wi\u0119c ide\u0119 m\u00f3wi\u0105c\u0105 o tym, \u017ce Zachodnia P\u00f3\u0142kula jest naturaln\u0105 stref\u0105 interes\u00f3w USA, a ingerencja zewn\u0119trznych mocarstw powinna by\u0107 wypierana. W 2026 roku to has\u0142o wr\u00f3ci\u0142o nie jako podr\u0119cznikowy cytat z XIX wieku, ale jako polityczne usprawiedliwienie dzia\u0142a\u0144 si\u0142owych. Co wi\u0119cej, komentarze i analizy wskazuj\u0105, \u017ce w spo\u0142eczno\u015bci ruchu MAGA ta koncepcja jest nie tylko akceptowana, ale wr\u0119cz fetowana: jako \u201eodzyskanie sprawczo\u015bci\u201d, \u201ekoniec s\u0142abo\u015bci\u201d, \u201eponowne rz\u0105dy Ameryki\u201d.<\/p>\n
Problem polega na tym, \u017ce doktryna Monroe, nawet je\u015bli w historii mia\u0142a r\u00f3\u017cne interpretacje, w praktyce by\u0142a mask\u0105 dla interwencji, presji ekonomicznej i politycznej, a niekiedy dla zwyk\u0142ej przemocy imperialnej. Dzi\u015b, w realiach medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych i polaryzacji, powraca w czysto trumpistowskiej, prostej i ostentacyjnej wersji, pozbawionej wszelkich skrupu\u0142\u00f3w i przywi\u0105zania do prawa mi\u0119dzynarodowego. Trump i MAGA grzmi\u0105: \u201eto nasza strefa, mo\u017cemy tu robi\u0107 nasz porz\u0105dek\u201d.<\/p>\n
A skoro \u201eporz\u0105dek\u201d zadzia\u0142a\u0142 w Wenezueli, \u0142atwo przesun\u0105\u0107 granic\u0119: Kolumbia, Kuba, a potem r\u00f3wnie\u017c przestrze\u0144 transatlantycka, je\u015bli w gr\u0119 wchodz\u0105 surowce, dobre miejsce na baz\u0119 wojskow\u0105, kontrola szlak\u00f3w i symboliczny triumf dla uspokojenia sonda\u017cy.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
W normalnym \u015bwiecie gro\u017aba wobec terytorium Danii by\u0142aby automatycznie czytana przez pryzmat NATO: atak na jednego to atak na wszystkich. Ale ju\u017c nie \u017cyjemy w normalnym \u015bwiecie, a podbojem grozi Danii nie Rosja czy Chiny, ale ich najwi\u0119kszy sojusznik.<\/p>\n
NATO nie jest skonstruowane na wojn\u0119 domow\u0105 wewn\u0105trz sojuszu, i nie ma \u017cadnej zasady, kt\u00f3ra by m\u00f3wi\u0142a, co pa\u0144stwa Sojuszu maj\u0105 w takiej sytuacji robi\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stw z pewno\u015bci\u0105 b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142a \u201edeeskalowa\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119\u201d, bo boi si\u0119 zerwania relacji z USA (Rzeczpospolita mo\u017ce by\u0107 jednym z tych kraj\u00f3w). Europejscy przyw\u00f3dcy \u2013 nawet ci ostro\u017cni \u2013 zacz\u0119li publicznie m\u00f3wi\u0107 j\u0119zykiem, kt\u00f3ry jeszcze rok temu brzmia\u0142by jak fantazja: \u017ce USA odwracaj\u0105 si\u0119 od sojusznik\u00f3w, \u017ce normy i zaufanie s\u0105 niszczone, \u017ce \u015bwiat wraca do polityki si\u0142y, a \u0142ad mi\u0119dzynarodowy upad\u0142.<\/p>\n
W Polsce instynkt proameryka\u0144ski jest silny i zrozumia\u0142y \u2013 przez dekady USA by\u0142y g\u0142\u00f3wnym filarem odstraszania wobec Rosji. Trzeba jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce je\u015bli pocz\u0105tek roku 2026 przynosi sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 Zachodu zaczyna rozwa\u017ca\u0107 obron\u0119 Arktyki tak\u017ce przed Waszyngtonem, to polska perspektywa musi si\u0119 zmieni\u0107, i to drastycznie.<\/p>\n
W tej tezie nie chodzi o antyamerykanizm, tylko o elementarn\u0105 zasad\u0119 bezpiecze\u0144stwa: nie opiera si\u0119 ca\u0142ej architektury pa\u0144stwa na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce mamy jednego wielkiego sojusznika, kt\u00f3ry zawsze b\u0119dzie przewidywalny. Scenariusz grenlandzki, nawet je\u015bli nie dojdzie do realnej inwazji, ju\u017c dzia\u0142a jak bro\u0144: zmusza Europ\u0119 do podejmowania bardzo trudnych decyzji, generuje strach, testuje solidarno\u015b\u0107, rozsadza zaufanie, daje Rosji i Chinom propagandowy prezent. A operacja w Wenezueli \u2013 niezale\u017cnie od oceny Maduro \u2013 tworzy precedens: mo\u017cna zlikwidowa\u0107 lub porwa\u0107 g\u0142ow\u0119 pa\u0144stwa, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na w\u0142asne prawo, w\u0142asne interesy, i w\u0142asn\u0105 moralno\u015b\u0107.<\/p>\n
Je\u015bli NATO ma przetrwa\u0107, musi odpowiedzie\u0107 nie tylko na pytanie \u201ejak odstrasza\u0107 Rosj\u0119\u201d, ale te\u017c na pytanie, kt\u00f3re wcze\u015bniej nie istnia\u0142o w podr\u0119cznikach: jak utrzyma\u0107 sojusz, kt\u00f3rego najwi\u0119kszy cz\u0142onek traktuje reszt\u0119, jak wrog\u00f3w do podbicia?<\/b><\/p>\n
A je\u015bli Europa ma przetrwa\u0107 jako podmiot, musi wreszcie przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, \u017ce \u015bwiat po 2026 roku to nie powr\u00f3t do normalno\u015bci, czy oswojenie si\u0119 z polityk\u0105 Trumpa, tylko wywr\u00f3cenie wszystkich zasad, jakie znamy.<\/p>\n
\u0141ad mi\u0119dzynarodowy upad\u0142, a Europa musi zrobi\u0107 wszystko, by nie upa\u015b\u0107 razem z nim.<\/p>\n
<\/p>\n
Autor: Maciej Rajczak<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 3 stycznia 2026 r. Stany Zjednoczone przeprowadzi\u0142y operacj\u0119 w Caracas […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2892,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[86],"tags":[210,214,234,235,173,236,226,213,211,233],"class_list":["post-2891","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-na-bankiecie","tag-ameryka","tag-bezpieczenstwo","tag-grenlandia","tag-maduro","tag-na-bankiecie","tag-nato","tag-polityka","tag-stosunki-miedzynarodowe","tag-trump","tag-wenezuela"],"acf":[],"desktop_mode_lock":null,"desktop_mode_contributors":[],"desktop_mode_attached_media":[2892],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2891","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2891"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2891\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2893,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2891\/revisions\/2893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2891"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2891"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2891"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}