{"id":2445,"date":"2025-11-20T12:06:45","date_gmt":"2025-11-20T11:06:45","guid":{"rendered":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/2025\/11\/20\/upadek-jednobiegunowego-porzadku-co-nam-zostanie-po-sierzancie-swiatowym\/"},"modified":"2025-11-20T12:06:45","modified_gmt":"2025-11-20T11:06:45","slug":"upadek-jednobiegunowego-porzadku-co-nam-zostanie-po-sierzancie-swiatowym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/2025\/11\/20\/upadek-jednobiegunowego-porzadku-co-nam-zostanie-po-sierzancie-swiatowym\/","title":{"rendered":"Upadek jednobiegunowego porz\u0105dku. Co nam zostanie po Sier\u017cancie \u015awiatowym?"},"content":{"rendered":"

Korozja Sier\u017canta<\/strong><\/h2>\n

Nie dalej, ni\u017c dwie dekady temu, panowa\u0142o globalne prze\u015bwiadczenie o nieskr\u0119powanej i niepowstrzymanej dominacji Stan\u00f3w Zjednoczonych na arenie mi\u0119dzynarodowej. Waszyngton przez lata by\u0142 g\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem w\u0142adzy<\/strong>, z kt\u00f3rego wychodzi\u0142y rozkazy, w kt\u00f3rym tworzy\u0142y si\u0119 trendy, i wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego kreowano narracje polityczne. Z kolejnymi latami podziw wobec pot\u0119gi Stan\u00f3w Zjednoczonych i ich zdolno\u015bci do narzucania swojej w\u0142adzy we wszystkich kluczowych regionach globu zacz\u0105\u0142 ulega\u0107 naturalnej erozji \u2013 w ko\u0144cu \u017cadne imperium, stale si\u0119 rozszerzaj\u0105c, nie b\u0119dzie w stanie wiecznie utrzyma\u0107 swojej obecno\u015bci w ka\u017cdej ze swoich prowincji<\/strong>.<\/p>\n

Wizerunek Sier\u017canta \u015awiatowego stopniowo zamazywany by\u0142 przez wrog\u00f3w Ameryki \u2013 a tych Stany Zjednoczone maj\u0105 bardzo wielu, co zawdzi\u0119czaj\u0105 tylko i wy\u0142\u0105cznie sobie. Polityka interwencji militarnych doprowadzi\u0142a do destabilizacji Bliskiego Wschodu, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 globalnym centrum terroryzmu<\/strong>, a ameryka\u0144skie pr\u00f3by obalania rz\u0105d\u00f3w w Ameryce \u0141aci\u0144skiej \u2013 te udane i nieudane \u2013 popchn\u0119\u0142y region w obj\u0119cia gang\u00f3w, dyktatur, n\u0119dzy i radykalizmu. Wszystkie te pa\u0144stwa \u2013 od Syrii, przez Iran, Irak, Palestyn\u0119, Wenezuel\u0119, Kolumbi\u0119, po rewolucyjn\u0105 Kub\u0119 \u2013 maj\u0105 bardzo napi\u0119te stosunki z Waszyngtonem, a ich obywatele postrzegaj\u0105 dzi\u015b USA jako wytw\u00f3r Szatana i \u017ar\u00f3d\u0142o wszelkiego systemowego i politycznego z\u0142a na \u015bwiecie. Stany Zjednoczone, ci\u0105gle rozszerzaj\u0105c swoje wp\u0142ywy w regionach im nieprzychylnych, drog\u0105 interwencji wojskowych i przewrot\u00f3w pa\u0142acowych, w ko\u0144cu dotar\u0142y do \u015bciany.\u00a0<\/span><\/p>\n

Po atakach z 11 wrze\u015bnia 2001 r<\/strong>. priorytetowym regionem dla Waszyngtonu sta\u0142 si\u0119 Bliski Wsch\u00f3d<\/strong> \u2013 wrz\u0105cy kocio\u0142 geopolityczny, pe\u0142en walcz\u0105cych tytan\u00f3w, w kt\u00f3rych \u017cy\u0142ach p\u0142yn\u0119\u0142a czysta ropa. W 2003 r. rozpocz\u0119to przenoszenie cz\u0119\u015bci si\u0142 z Europy do baz wojskowych w rejonach operacyjnych, takich jak Turcja, Kuwejt i Bahrajn. By\u0142 to pierwszy etap przej\u015bcia z trwa\u0142ej hegemonii do mobilnego zarz\u0105dzania kryzysami.<\/p>\n

W ko\u0144cu zapad\u0142a decyzja \u2013 trzeba ustali\u0107 priorytety i przearan\u017cowa\u0107 plansz\u0119, na kt\u00f3rej gramy<\/strong>. Ameryka nie jest w stanie jednocze\u015bnie broni\u0107 Tajwanu, kt\u00f3ry jest kluczowym, newralgicznym miejscem w rejonie Indo-Pacyfiku, zapewniaj\u0105cym Zachodowi dost\u0119p do technologii \u2013 zar\u00f3wno cywilnych, jak i wojskowych \u2013 je\u015bli b\u0119dzie musia\u0142a nieustannie strzec wschodniej flanki NATO przy stosunkowo niewielkim zaanga\u017cowaniu reszty Sojuszu.\u00a0<\/span><\/p>\n

W 2011 r. administracja Baracka Obamy og\u0142osi\u0142a \u201ePivot to Asia\u201d<\/strong>, a wi\u0119c strategiczne przesuni\u0119cie ci\u0119\u017caru z Europy i Bliskiego Wschodu ku regionowi Indo-Pacyfiku. Stany Zjednoczone, \u015bwiadome swoich s\u0142abo\u015bci, postawi\u0142y na najbardziej kluczowy dla koncertu mocarstw region \u2013 ojczyzn\u0119 Azjatyckich Tygrys\u00f3w<\/strong>, z bij\u0105cym sercem w Tajpej, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem produkcji p\u00f3\u0142przewodnik\u00f3w na \u015bwiecie. Gdyby Chiny zdecydowa\u0142y si\u0119 na inwazj\u0119 na wysp\u0119, doprowadzi\u0142oby to do d\u0142ugotrwa\u0142ej stagnacji technologicznej i za\u0142amania ca\u0142ego \u0142a\u0144cucha dostaw. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, \u015bwiat zachodni pogr\u0105\u017cy\u0142by si\u0119 w kryzysie ekonomicznym i technologicznym, i pr\u0119dko wytraci\u0142by tempo rozwoju, a tak\u017ce znaczenie w tym starciu mocarstw. Stany Zjednoczone zak\u0142adaj\u0105 wi\u0119c, \u017ce obrona Tajwanu i wp\u0142yw\u00f3w USA na regionie le\u017cy w \u017cywotnym interesie Zachodu i jest ameryka\u0144sk\u0105 racj\u0105 stanu \u2013 i co do tego si\u0119 nie myl\u0105.<\/p>\n

Nowy \u015bwiat \u2013 ale na pewno nie wspania\u0142y<\/strong><\/h2>\n

Europa zacz\u0119\u0142a rozumie\u0107, \u017ce Stany Zjednoczone, je\u015bli Chiny zwi\u0105\u017c\u0105 je konfliktem na Morzu Po\u0142udniowochi\u0144skim, nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y mo\u017cliwo\u015bci operowania we Wschodniej Europie na szerok\u0105 skal\u0119. Potwierdzeniem tego by\u0142 szeroki program wycofywania wojsk ameryka\u0144skich\u00a0 <\/span>(tzw. retrenchment)<\/em> z Europy za czas\u00f3w Joe Bidena, kontynuowany przez Donalda Trumpa, kt\u00f3ry jednocze\u015bnie stara si\u0119 jak najszybciej zako\u0144czy\u0107 wojn\u0119 w Ukrainie \u2013 niezale\u017cnie od koszt\u00f3w, jakie mia\u0142aby ta Ukraina ponie\u015b\u0107. W konsekwencji tej polityki od kilku lat coraz wi\u0119kszego znaczenia nabiera koncepcja Europejskiej Strategicznej Autonomii<\/strong>, promowanej przez prezydenta Francji, Emmanuela Macrona, kt\u00f3ra zak\u0142ada niezale\u017cno\u015b\u0107 militarn\u0105 i ekonomiczn\u0105 Europy od Stan\u00f3w Zjednoczonych i uzale\u017cnienie jej bezpiecze\u0144stwa od zdolno\u015bci obronnych pa\u0144stw europejskich NATO, w szczeg\u00f3lno\u015bci Francji, kt\u00f3ra posiada arsena\u0142 nuklearny. Cho\u0107 taki sojusz, pozbawiony wsparcia USA, nie mo\u017ce mierzy\u0107 si\u0119 moc\u0105 z aktualnym NATO, to by\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie w przysz\u0142o\u015bci jedyn\u0105 rozs\u0105dn\u0105 opcj\u0105 w dobie potencjalnej wojny kraj\u00f3w europejskich z Rosj\u0105. W Europie ro\u015bnie \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce w zwi\u0105zku z rozpadem dawnego porz\u0105dku \u015bwiatowego mo\u017ce wybuchn\u0105\u0107 konflikt, kt\u00f3ry poch\u0142onie \u017cycie setek tysi\u0119cy Europejczyk\u00f3w, i zacz\u0119li ju\u017c przygotowywa\u0107 si\u0119 na odparcie takiego zagro\u017cenia \u2013 z udzia\u0142em Ameryki, lub bez niej.<\/p>\n

Globalne Po\u0142udnie zyska\u0142o w ostatnich latach bardzo silny g\u0142os na arenie mi\u0119dzynarodowej w postaci wschodz\u0105cych mocarstw \u2013 Chin, Indii, i Brazylii. Te pa\u0144stwa (w szczeg\u00f3lno\u015bci Chiny i Indie) znacz\u0105co si\u0119 rozwin\u0119\u0142y na przestrzeni ostatnich dekad, i w tym momencie staj\u0105 si\u0119 graczami r\u00f3wnorz\u0119dnymi z Rosj\u0105 i Ameryk\u0105<\/strong>. Nie s\u0105 to jednak nieprzejednani sojusznicy, ale bardziej rywale walcz\u0105cy o w\u0142adz\u0119 nad podzielonym \u015bwiatem. Z tej perspektywy porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy nie sta\u0142 si\u0119 na powr\u00f3t dwubiegunowy, tak jak to by\u0142o podczas Zimnej Wojny<\/em>, ale rozszed\u0142 si\u0119 na kilka region\u00f3w, w kt\u00f3rych kontrol\u0119 utrzymuj\u0105 poszczeg\u00f3lne pot\u0119gi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Pot\u0119ga Smoka<\/strong><\/h2>\n

Pekin zdecydowanie zdominowa\u0142 t\u0105 walk\u0119. Chi\u0144ska Republika Ludowa nie tylko podporz\u0105dkowa\u0142a sobie politycznie i ekonomicznie wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich s\u0105siad\u00f3w, ale i zepchn\u0119\u0142a Rosj\u0119 z podium mocarstw, staj\u0105c si\u0119 g\u0142\u00f3wnym rozgrywaj\u0105cym w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Chi\u0144skie soft power<\/strong> wed\u0142ug ranking\u00f3w z 2024 roku jest ju\u017c na drugim miejscu spo\u015br\u00f3d wszystkich pa\u0144stw \u015bwiata. Chiny postanowi\u0142y podporz\u0105dkowa\u0107 sobie zar\u00f3wno Globalne Po\u0142udnie, jak i kraje Zachodu, inwestuj\u0105c, prowadz\u0105c szlaki handlowe, i uzale\u017cniaj\u0105c od siebie gospodarczo<\/strong>. Inicjatywa Pasa i Szlaku, kt\u00f3r\u0105 forsuje Xi Jinping, poskutkowa\u0142a realn\u0105 wasalizacj\u0105 ekonomiczn\u0105 kraj\u00f3w afryka\u0144skich, kt\u00f3re w swojej potrzebie dynamicznego rozwoju zgodzi\u0142y si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 do tego procesu obce mocarstwo zza morza. Jedwabnemu Szlakowi uleg\u0142a r\u00f3wnie\u017c Unia Europejska, kt\u00f3ra w praktyce uzale\u017cni\u0142a si\u0119 od metali ziem rzadkich z Chin, a mi\u0119dzynarodowe koncerny pochodz\u0105ce z Europy, b\u0119d\u0105ce jej si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105, wpad\u0142y w r\u0119ce Chi\u0144czyk\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n

Nie da si\u0119 zaprzeczy\u0107 temu, \u017ce Azja sta\u0142a si\u0119 dzi\u015b centrum gospodarczym i politycznym \u015bwiata. Pytanie tylko, na jak d\u0142ugo nim pozostanie.<\/strong><\/p>\n

Trump: demonta\u017c mocarstwa<\/strong><\/h2>\n

Donald Trump, powr\u00f3ciwszy do Bia\u0142ego Domu, nie zamierza\u0142 przywr\u00f3ci\u0107 hegemonii Waszyngtonu z lat 90. \u2013 jego cel by\u0142 wprost przeciwny. Tak jak zburzono cz\u0119\u015b\u0107 samego Bia\u0142ego Domu, tak i Prezydent Trump postanowi\u0142 \u015bwiadomie do ko\u0144ca zdemontowa\u0107 dawny porz\u0105dek \u015bwiatowy<\/strong>. Jego wizja \u015bwiata jest posthegemoniczna i merkantylna \u2013 USA maj\u0105 nie przewodzi\u0107, lecz handlowa\u0107 wp\u0142ywami, wymienia\u0107 bezpiecze\u0144stwo na koncesje gospodarcze i lojalno\u015b\u0107 polityczn\u0105<\/strong>. Sojusze w praktyce pozbawione zosta\u0142y wsp\u00f3lnych warto\u015bci, kt\u00f3re je dotychczas spaja\u0142y, NATO powoli staje si\u0119 swego rodzaju us\u0142ug\u0105, a nie wsp\u00f3lnot\u0105 wolnych pa\u0144stw, a wielobiegunowo\u015b\u0107 naszego \u015bwiata jest ju\u017c faktem. To oznacza kres ameryka\u0144skiego przyw\u00f3dztwa opartego na idei moralnego liderstwa, i szybkie przej\u015bcie Waszyngtonu do polityki realizmu transakcyjnego, a wi\u0119c sytuacji , w kt\u00f3rej nie ma prawdziwych sojusznik\u00f3w, a liderzy kieruj\u0105 si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie interesami swoimi i swoich kraj\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n

Najwi\u0119kszym skutkiem trumpowskiej polityki b\u0119dzie strategiczne osierocenie Europy<\/strong>. Prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych postawi\u0142 sobie za cel doprowadzenie do wzrostu europejskich wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107, jednocze\u015bnie nie deklaruj\u0105c wsparcia w wypadku wojny \u2013 co w oczywisty spos\u00f3b wywiera presj\u0119 na Uni\u0119 Europejsk\u0105 i os\u0142abia morale wewn\u0105trz Sojuszu.\u00a0<\/span><\/p>\n

To wywo\u0142a\u0142o podw\u00f3jny efekt \u2013 przyspieszenie rozwoju wsp\u00f3lnej polityki obronnej i pr\u00f3by reorganizacji NATO w Europie, ale te\u017c fragmentacj\u0119 Zachodu. Europa Wschodnia, wraz z Polsk\u0105 i krajami ba\u0142tyckimi, postanowi\u0142a w zgodzie ze swoimi interesami narodowymi utrzyma\u0107 dobre relacje z USA i postawi\u0142a na dwustronne gwarancje z Ameryk\u0105, opieraj\u0105c je na wzajemnej lojalno\u015bci, a Europa Zachodnia, pod \u015bwiat\u0142ym przewodnictwem Francji, b\u0119dzie szuka\u0107 r\u00f3wnowagi geopolitycznej, rozwijaj\u0105c swoje relacje zar\u00f3wno z USA, jak i z Chinami, czy innymi krajami Globalnego Po\u0142udnia. Europa staje si\u0119 wi\u0119c powoli coraz bardziej samodzielna, ale mniej zjednoczona.<\/strong><\/p>\n

Chinom Donald Trump jest na r\u0119k\u0119. Jego decyzje doprowadzi\u0142y do kompletnego rozpadu porz\u0105dku opartego na ameryka\u0144skiej hegemonii, a tak\u017ce do zmniejszenia zaufania wobec Stan\u00f3w Zjednoczonych, kt\u00f3re s\u0105 teraz postrzegane jako kapry\u015bny i niestabilny partner. Pozwoli\u0142o to Prezydentowi Xi Jinpingowi umocni\u0107 wp\u0142ywy swojego kraju na \u015bwiecie, rozbudowa\u0107 relacje handlowe, i powoli przygotowa\u0107 si\u0119 do nadchodz\u0105cego starcia o wp\u0142ywy w Azji.\u00a0<\/span><\/p>\n

W \u015bwiecie rozhu\u015btanym przez Donalda Trumpa najlepiej odnalaz\u0142o si\u0119 Po\u0142udnie, kt\u00f3re zyska\u0142o wi\u0119ksz\u0105 autonomi\u0119 ale i wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci \u2013 w ko\u0144cu teraz nawet Stany Zjednoczone nie zwa\u017caj\u0105 na warto\u015bci swoich partner\u00f3w, a jedynie na potencjalne korzy\u015bci wynikaj\u0105ce ze wsp\u00f3\u0142pracy. By\u0107 mo\u017ce USA nie b\u0119d\u0105 ju\u017c forsowa\u0107 modelu liberalnej demokracji jako klucza do negocjacji mi\u0119dzy pa\u0144stwami<\/strong>. Kraje takie jak Arabia Saudyjska, Indie, Brazylia, czy Indonezja powoli zaczynaj\u0105 budowa\u0107 r\u00f3wnoleg\u0142e systemy wsp\u00f3\u0142pracy z Chinami i Rosj\u0105, balansuj\u0105c mi\u0119dzy tymi mocarstwami, a Waszyngtonem. To przyspieszy proces rozpadu, kt\u00f3rego Zach\u00f3d ju\u017c nie b\u0119dzie w stanie powstrzyma\u0107.<\/p>\n

Bez z\u0142udze\u0144<\/strong><\/h2>\n

Historia zatoczy\u0142a kr\u0105g \u2013 trzydzie\u015bci lat po upadku Zwi\u0105zku Radzieckiego ko\u0144czy si\u0119 epoka, kt\u00f3r\u0105 Charles Krauthammer nazwa\u0142 \u201emomentem jednobiegunowym\u201d<\/strong> \u2013 czas, gdy Stany Zjednoczone nie tylko dominowa\u0142y, ale wierzy\u0142y, \u017ce ich dominacja jest moralnie niepodwa\u017calna.\u00a0<\/span><\/p>\n

Dzi\u015b ten \u0142ad ju\u017c nie istnieje. Liberalny porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy, oparty na ameryka\u0144skiej sile i zachodnich, demokratycznych warto\u015bciach, ulega rozproszeniu. Stany Zjednoczone, o ile s\u0105 dalej najpot\u0119\u017cniejszym z pa\u0144stw, to dzia\u0142aj\u0105 selektywnie, a nie ca\u0142o\u015bciowo, reaguj\u0105, zamiast wyznacza\u0107 kierunek, w kt\u00f3rym pod\u0105\u017caj\u0105 inni. Nie s\u0105 ju\u017c zdolne \u2013 ani sk\u0142onne \u2013 do utrzymania militarnej obecno\u015bci na trzech kontynentach, finansowania globalnej stabilno\u015bci i rozwoju warto\u015bci zachodnich, ani definiowania tego, czym w og\u00f3le jest porz\u0105dek \u015bwiatowy.<\/p>\n

Dla Europy oznacza to koniec geopolitycznej niepowagi. Odej\u015bcie w niepami\u0119\u0107 Sier\u017canta \u015awiatowego<\/strong> wymusi\u0142o na Starym \u015awiecie spojrzenie prawdzie w oczy i wyb\u00f3r autonomii, samodzielno\u015bci w sytuacji, w kt\u00f3rej by\u0107 mo\u017ce nikt nie przyjdzie nam z pomoc\u0105.\u00a0<\/span><\/p>\n

Chiny w tym nowym uk\u0142adzie nie potrzebuj\u0105 wojny, by wygra\u0107 starcie mocarstw. Ich strategia opiera si\u0119 na cierpliwo\u015bci, d\u0142ugoterminowym projektom, i ekonomicznej ekspansji \u2013 zajmuj\u0105 miejsca, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142a Ameryka, jednocze\u015bnie akceptuj\u0105c zastane kultury i systemy polityczne<\/strong>, co sprawi\u0142o, \u017ce Pekin jest odbierany jako jeden z najlepszych sojusznik\u00f3w Po\u0142udnia. Xi Jinping w odpowiedzi na dzia\u0142ania Donalda Trumpa powoli tworzy alternatywn\u0105 sie\u0107 pa\u0144stw, kt\u00f3re nie tyle dzia\u0142aj\u0105 jako sojusznicy Chin, ale raczej d\u0105\u017c\u0105 do zmniejszenia wp\u0142yw\u00f3w Zachodu i wyzwolenia Po\u0142udnia spod neokolonialnych relacji z krajami Europy i Ameryk\u0105.<\/p>\n

\u00a0<\/span>Ci gracze w\u0142a\u015bnie wchodz\u0105 w faz\u0119 emancypacji. Pa\u0144stwa te coraz cz\u0119\u015bciej odmawiaj\u0105 uczestnictwa w grze o cudze interesy i zaczynaj\u0105 pisa\u0107 w\u0142asne historie \u2013 gwa\u0142towne i rewolucyjne, lub pe\u0142ne pokoju i harmonii. To one, potrafi\u0105ce balansowa\u0107 mi\u0119dzy pot\u0119gami, odkry\u0142y spos\u00f3b na przetrwanie w nowym, anarchicznym \u015bwiecie, rozszarpanym przez wielkie mocarstwa. Globalne Po\u0142udnie ju\u017c wygra\u0142o bitw\u0119 \u2013 teraz szykuje si\u0119 do wygrania wojny, kt\u00f3ra ju\u017c trwa.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bo Imperium, d\u0142ugo zjednoczone, musi si\u0119 podzieli\u0107.<\/strong><\/p>\n

Autor: Maciej Rajczak<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Korozja Sier\u017canta Nie dalej, ni\u017c dwie dekady temu, panowa\u0142o globalne […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2445","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"desktop_mode_lock":null,"desktop_mode_contributors":[],"desktop_mode_attached_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2445","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2445"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2445\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2445"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2445"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2445"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}