{"id":2403,"date":"2025-11-19T16:56:36","date_gmt":"2025-11-19T15:56:36","guid":{"rendered":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/2025\/11\/19\/najgorzej-nie-jest-ale-moglo-byc-lepiej-czyli-o-bezrobociu-w-opolskim\/"},"modified":"2025-11-19T16:56:36","modified_gmt":"2025-11-19T15:56:36","slug":"najgorzej-nie-jest-ale-moglo-byc-lepiej-czyli-o-bezrobociu-w-opolskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/2025\/11\/19\/najgorzej-nie-jest-ale-moglo-byc-lepiej-czyli-o-bezrobociu-w-opolskim\/","title":{"rendered":"Najgorzej nie jest, ale mog\u0142o by\u0107 lepiej. Czyli o bezrobociu w opolskim."},"content":{"rendered":"

Wed\u0142ug danych Obserwatorium Rynku Pracy WUP<\/a> w Opolu w pa\u017adzierniku odnotowano w wojew\u00f3dztwie opolskim bezrobocie na poziomie 6,2%<\/strong>. W stosunku do zesz\u0142ego roku jest to wzrost na poziomie 0,5 pkt<\/strong> procentowych. Na forum og\u00f3lnopolskim wypadamy ,,gdzie\u015b po \u015brodku”. Najgorzej wypadaj\u0105 powiaty namys\u0142owski, prudnicki oraz g\u0142ubczycki – tam bezrobocie potrafi si\u0119ga\u0107 nawet 11%.\u00a0<\/strong>Czy jest si\u0119 czym martwi\u0107? Jakie s\u0105 przyczyny takiego stanu rzeczy i co mo\u017cna zrobi\u0107, aby zmieni\u0107 te dane?<\/p>\n

<\/div>\n

Jak rynek zmienia\u0142 si\u0119 na przestrzeni dekad?<\/h2>\n

Najwy\u017csze bezrobocie wci\u0105\u017c rejestrowane jest w powiatach po\u0142udniowo-zachodnich i p\u00f3\u0142nocnych wojew\u00f3dztwa opolskiego, zw\u0142aszcza w powiatach g\u0142ubczyckim, prudnickim i namys\u0142owskim<\/strong>. To obszary, kt\u00f3re historycznie zale\u017ca\u0142y od kilkunastu du\u017cych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych oraz lokalnego przetw\u00f3rstwa rolnego; po transformacji ustrojowej w latach 90. i po kolejnych falach restrukturyzacji i prywatyzacji wiele z tych przedsi\u0119biorstw albo upad\u0142o, albo znacz\u0105co zredukowa\u0142o zatrudnienie. Przyk\u0142ady z regionu pokazuj\u0105 skal\u0119 zmian: w G\u0142ubczycach istnia\u0142y przez dekady Zak\u0142ady Przemys\u0142u Dziewiarskiego \u201eUnia\u201d, wa\u017cny pracodawca lokalny, kt\u00f3rych historia si\u0119ga XIX wieku, ale kt\u00f3re utraci\u0142y dawn\u0105 pozycj\u0119 w wyniku restrukturyzacji przemys\u0142u w\u0142\u00f3kienniczego.<\/p>\n

Podobnie w rejonie Krapkowic du\u017c\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 wielki zak\u0142ad obuwniczy (fabryka ,,Bata”, nast\u0119pnie \u201eOtm\u0119t\u201d), kt\u00f3ry przez lata dawa\u0142 prac\u0119 tysi\u0105com mieszka\u0144c\u00f3w; jego restrukturyzacja i p\u00f3\u017aniejsze przekszta\u0142cenia mia\u0142y bezpo\u015bredni wp\u0142yw na lokalny rynek pracy. Wiele wielkich kompleks\u00f3w przemys\u0142owych funkcjonuj\u0105cych w PRL, nie tylko w Opolu, ale i w mniejszych miastach regionu \u00a0zosta\u0142o zamkni\u0119tych lub zredukowanych w latach 90. i 2000., co pozostawi\u0142o po sobie luk\u0119 zatrudnieniow\u0105 trudn\u0105 do wype\u0142nienia. Z tej luki do dnia dzisiejszego wiele miejscowo\u015bci jeszcze nie zdo\u0142a\u0142o si\u0119 odbi\u0107, zar\u00f3wno spo\u0142ecznie jak i gospodarczo.<\/p>\n

W Namys\u0142owie przyk\u0142ad jest bardziej z\u0142o\u017cony: Browar Namys\u0142\u00f3w by\u0142 przez stulecia nie tylko symbolem miejskiej gospodarki, lecz te\u017c stabilnym pracodawc\u0105; decyzje koncern\u00f3w piwowarskich w ostatnich latach (w tym plany ogranicze\u0144 produkcji lub jej zamkni\u0119cia) stanowi\u0105 istotne ryzyko dla lokalnych miejsc pracy i pokazuj\u0105, jak wra\u017cliwy na decyzje inwestor\u00f3w zewn\u0119trznych jest rynek pracy w ma\u0142ych o\u015brodkach.<\/p>\n

Dlaczego te upadki fabryk maj\u0105 tak du\u017ce znaczenie dla dzisiejszego bezrobocia?<\/h2>\n

Po pierwsze, w ma\u0142ych miastach przemys\u0142 by\u0142 cz\u0119sto monoekonomicznym<\/em><\/strong> motorem [obszar, kt\u00f3ry opiera swoj\u0105 gospodark\u0119 tylko na jednej bran\u017cy – przyp. autor]<\/em>, czyli jeden du\u017cy zak\u0142ad oznacza\u0142 tysi\u0105ce stanowisk bezpo\u015brednich i kolejne w firmach kooperuj\u0105cych. Gdy zak\u0142ad zmniejsza\u0142 produkcj\u0119 lub likwidowano go w wyniku prywatyzacji\/konkurencji zagranicznej, efekt mno\u017cnikowy uwidacznia\u0142 si\u0119 natychmiast: spadek popytu na us\u0142ugi lokalne, mniejsza aktywno\u015b\u0107 handlowa, odp\u0142yw m\u0142odych ludzi. Artyku\u0142y i przegl\u0105dy historyczne regionu dokumentuj\u0105, \u017ce w Opolskiem istnia\u0142y kiedy\u015b zak\u0142ady o nazwach znanych w ca\u0142ym wojew\u00f3dztwie (Otm\u0119t, Unia, Welur i inne fabryki wymieniane w lokalnych retrospekcjach przemys\u0142owych), kt\u00f3rych zmiana statusu poskutkowa\u0142a wzrostem bezrobocia w latach 90. i pierwszych dekadach transformacji.<\/p>\n

Drugim czynnikiem jest geograficzna peryferyjno\u015b\u0107<\/strong>: wiele z tych powiat\u00f3w le\u017cy z dala od g\u0142\u00f3wnych szlak\u00f3w komunikacyjnych i du\u017cych aglomeracji (Opole, Wroc\u0142aw, Katowice). Gorsze po\u0142\u0105czenia drogowe\/PKS, s\u0142absza infrastruktura kolejowa i mniejsza dost\u0119pno\u015b\u0107 publicznego transportu ograniczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci dojazdu do miejsc pracy i zwi\u0119kszaj\u0105 koszty rekrutacji dla inwestor\u00f3w. W efekcie inwestorzy preferuj\u0105 lepiej skomunikowane lokalizacje, a ma\u0142e powiaty \u201ezostaj\u0105\u201d z niewielk\u0105 baz\u0105 firm, cz\u0119sto promuj\u0105c\u0105 sezonowo\u015b\u0107 zatrudnienia (rolnictwo, czasami turystyka). Tym bardziej zaskakuj\u0105ce jest, kiedy powiaty decyduj\u0105 si\u0119 o kolejnych ci\u0119ciach w wystarczaj\u0105co ju\u017c ograniczonych po\u0142\u0105czeniach…<\/p>\n

Trzecim, d\u0142ugotrwa\u0142ym zjawiskiem jest depopulacja i starzenie si\u0119<\/strong>: m\u0142odzie\u017c opuszcza te powiaty w poszukiwaniu edukacji i pracy (cz\u0119sto ju\u017c nie wracaj\u0105), co zmniejsza pul\u0119 kandydat\u00f3w. Mniejsza liczba os\u00f3b w wieku produkcyjnym zmienia struktur\u0119 rynku pracy, z jednej strony statystyka bezrobocia mo\u017ce nie rosn\u0105\u0107 gwa\u0142townie, bo ubywa potencjalnych pracownik\u00f3w, ale z drugiej tworzy to deficyt kompetencji i hamuje rozw\u00f3j nowych bran\u017c. Ten proces ma swoje korzenie w restrukturyzacji lat 90., kiedy likwidacja miejsc pracy z jednoczesnym brakiem natychmiastowej alternatywy zmusi\u0142a m\u0142odych do migracji.<\/p>\n

Czwartym czynnikiem na wsp\u00f3\u0142czesnym etapie jest struktura gospodarki lokalnej. <\/strong>Wysoki udzia\u0142 ma\u0142ych rodzinnych firm, rolnictwa i mikroprzedsi\u0119biorstw. Takie struktury s\u0105 podatne na sezonowo\u015b\u0107 i oferuj\u0105 ograniczone mo\u017cliwo\u015bci zatrudnienia o sta\u0142ym wymiarze godzin. Dlatego nawet je\u015bli w gminie funkcjonuje kilka sukcesywnie rozwijaj\u0105cych si\u0119 mikrofirm, skala tych miejsc pracy rzadko rekompensuje utrat\u0119 setek etat\u00f3w po jednym fabrycznym zak\u0142adzie.<\/p>\n

Co zrobiono i co mo\u017cna robi\u0107 dalej?<\/h2>\n

Historyczne do\u015bwiadczenie pokazuje, \u017ce kr\u00f3tkoterminowe instrumenty (sta\u017ce, bony, dotacje na przyzak\u0142adowe szkolenia) pomagaj\u0105, ale nie s\u0105 wystarczaj\u0105ce. Potrzebne s\u0105 dzia\u0142ania systemowe: reprofilowanie region\u00f3w<\/strong> (np. rozw\u00f3j przetw\u00f3rstwa rolnego w rejonach o silnych tradycjach rolniczych), inwestycje w infrastruktur\u0119 komunikacyjn\u0105, promocja stref inwestycyjnych i oferty ulg podatkowych skierowanych do firm sk\u0142onnych ulokowa\u0107 tam produkcj\u0119, a tak\u017ce programy przyci\u0105gaj\u0105ce powrotnych migrant\u00f3w i specjalist\u00f3w (np. wsparcie start-up\u00f3w, dop\u0142aty do mieszka\u0144, programy relokacyjne). R\u00f3wnocze\u015bnie konieczna jest praca z edukacj\u0105 zawodow\u0105 tj. klasy patronackie, programy sta\u017cowe \u0142\u0105cz\u0105ce szko\u0142y z lokalnym biznesem by zapobiec zjawisku \u201ebrain drain\u201d<\/strong><\/em> i dopasowa\u0107 kompetencje do realnych potrzeb pracodawc\u00f3w.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c: wysoki poziom bezrobocia w wybranych powiatach Opolszczyzny to mieszanka historycznych upadk\u00f3w du\u017cych zak\u0142ad\u00f3w<\/strong>, p\u00f3\u017aniejszej niew\u0142a\u015bciwej reakcji strukturalnej<\/strong>, peryferyjno\u015bci komunikacyjnej<\/strong> i proces\u00f3w demograficznych<\/strong>. Przyk\u0142ady takich fabryk ilustruj\u0105, \u017ce skutki transformacji z lat 90. s\u0105 wci\u0105\u017c odczuwalne i wymagaj\u0105 przemy\u015blanej, d\u0142ugofalowej odpowiedzi publicznej i samorz\u0105dowej.<\/p>\n

Dlaczego spada bezrobocie?<\/h2>\n

Dane nie s\u0105 najgorsze, kiedy spojrzy si\u0119 na og\u00f3ln\u0105 tendencj\u0119 bezrobocia np w por\u00f3wnaniu z rokiem 2015. Wtedy poziom bezrobocia o podobnej porze roku wynosi\u0142 ponad 9%<\/strong><\/p>\n

Warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce og\u00f3lny spadek bezrobocia w regionie w ci\u0105gu dekady wynika z kilku kluczowych zmian. Po pierwsze, demografia. <\/strong>Liczba os\u00f3b w wieku produkcyjnym w wojew\u00f3dztwie opolskim systematycznie si\u0119 zmniejsza. Wed\u0142ug Urz\u0119du Statystycznego w Opolu na koniec 2024 roku grupa w wieku produkcyjnym (18\u201364 lata m\u0119\u017cczy\u017ani, 18\u201359 kobiety) wynosi\u0142a 545,5 tys. os\u00f3b, co oznacza spadek<\/strong> o 1,3% wzgl\u0119dem roku poprzedniego. Dodatkowo, struktura wieku ludno\u015bci regionu jest coraz starsza, udzia\u0142 os\u00f3b w wieku poprodukcyjnym (65+) ro\u015bnie, w 2024 roku stanowi\u0142 21,5% populacji wojew\u00f3dztwa. To zjawisko starzenia si\u0119 oraz ubytek os\u00f3b w wieku produkcyjnym wp\u0142ywa te\u017c na obci\u0105\u017cenie demograficzne – wsp\u00f3\u0142czynnik ten pod koniec 2024 roku wyni\u00f3s\u0142 71 os\u00f3b nieprodukcyjnych na 100 os\u00f3b produkcyjnych, wobec 70 rok wcze\u015bniej.<\/p>\n

Po drugie, w wielu obszarach wojew\u00f3dztwa rozwija si\u0119 logistyka, przetw\u00f3rstwo spo\u017cywcze i przemys\u0142 produkcyjny<\/strong>, nap\u0119dzane przez inwestycje krajowe i zagraniczne, co zwi\u0119ksza popyt na pracownik\u00f3w i tworzy nowe miejsca pracy. Niekoniecznie te\u017c pracujemy w tej samej miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej mieszkamy. Zjawisko tworzenia si\u0119 tzw ,,sypialni” jest coraz cz\u0119stsze, ludzie kupuj\u0105 domy np w Gogolinie gdzie koszty metra kwadratowego oraz utrzymania s\u0105 ta\u0144sze i doje\u017cd\u017caj\u0105 do pracy np do Opola.<\/p>\n

Po trzecie, wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 nap\u0142yw pracownik\u00f3w z Ukrainy<\/strong>, kt\u00f3ry – szczeg\u00f3lnie w okresach niedoboru si\u0142y roboczej – pozwoli\u0142 firmom utrzyma\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 i unika\u0107 redukcji. Cho\u0107 ci\u0119\u017cko precyzyjnie oszacowa\u0107 liczb\u0119 migrant\u00f3w na poziomie wojew\u00f3dzkim w oficjalnych raportach Urz\u0119du Statystycznego w Opolu, ich obecno\u015b\u0107 w regionie i na rynku pracy jest potwierdzana w wielu analizach migracyjnych oraz raportach firm rekrutacyjnych i naukowych.<\/p>\n

Najgorzej nie jest, ale mog\u0142o by\u0107 lepiej – i to jest najwa\u017cniejszy wniosek.<\/h2>\n

Opolskie nie znajduje si\u0119 dzi\u015b w grupie wojew\u00f3dztw najbardziej dotkni\u0119tych bezrobociem, ale te\u017c trudno m\u00f3wi\u0107 o spektakularnym sukcesie. Na tle kraju pozostajemy w okolicach \u015bredniej, co samo w sobie nie jest powodem do dumy, lecz raczej sygna\u0142em do refleksji: jak znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w tym miejscu i co zrobi\u0107, by utrzyma\u0107 korzystny trend spadkowy, a nie tylko \u201edryfowa\u0107\u201d wraz z og\u00f3lnopolsk\u0105 koniunktur\u0105.<\/p>\n

Klucz jest prosty, cho\u0107 nie\u0142atwy w realizacji: je\u015bli nie postawimy na m\u0142odych i nie zatrzymamy ich w regionie, wkr\u00f3tce sko\u0144cz\u0105 nam si\u0119 opcje<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie m\u0142ode pokolenie generuje innowacje, przyci\u0105ga inwestycje prywatne i tworzy now\u0105 si\u0142\u0119 robocz\u0105, trzy fundamenty, bez kt\u00f3rych nie ma mowy o zdrowym lokalnym rynku pracy. \u017baden samorz\u0105d nie zbuduje trwa\u0142ego rozwoju, je\u015bli b\u0119dzie ogranicza\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do inwestycji infrastrukturalnych czy utrzymywania tradycyjnych instytucji. To jest potrzebne, ale niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesna atrakcyjno\u015b\u0107 miejscowo\u015bci nie opiera si\u0119 ju\u017c tylko na tym, czy stoi w niej du\u017ca firma, czy funkcjonuje szpital, ani nawet na tym, czy obok biegnie obwodnica. To wszystko stanowi podstaw\u0119, lecz prawdziwy magnes dla ludzi \u00a0i dla przedsi\u0119biorc\u00f3w le\u017cy gdzie indziej. Atrakcyjna miejscowo\u015b\u0107 to taka, w kt\u00f3rej \u201eco\u015b si\u0119 dzieje\u201d: dzia\u0142a nowoczesna kultura, s\u0105 miejsca spotka\u0144, klubokawiarnie, przestrzenie publiczne zaprojektowane z my\u015bl\u0105 o mieszka\u0144cach, a przede wszystkim dost\u0119pna komunikacja publiczna i jasna wizja rozwoju.<\/strong> To tam ludzie decyduj\u0105 si\u0119 zosta\u0107, tam chc\u0105 pracowa\u0107, tam zak\u0142adaj\u0105 firmy i rodziny.<\/p>\n

Je\u015bli wi\u0119c Opolskie chce realnie konkurowa\u0107 o mieszka\u0144c\u00f3w, inwestor\u00f3w i specjalist\u00f3w, musi zrozumie\u0107, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 regionu nie zale\u017cy ju\u017c od jednego du\u017cego pracodawcy czy przemys\u0142owej tradycji, lecz od jako\u015bci \u017cycia, kt\u00f3r\u0105 jeste\u015bmy w stanie zaoferowa\u0107. Im szybciej wprowadzimy t\u0119 zmian\u0119 my\u015blenia, tym wi\u0119ksza szansa, \u017ce za kolejne dziesi\u0119\u0107 lat b\u0119dziemy nie \u201e\u015bredni\u201d, ale naprawd\u0119 silni \u2014 demograficznie, gospodarczo i spo\u0142ecznie.<\/p>\n

Autor: Amadeusz Hoffman<\/a><\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wed\u0142ug danych Obserwatorium Rynku Pracy WUP w Opolu w pa\u017adzierniku […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2403","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"acf":[],"desktop_mode_lock":null,"desktop_mode_contributors":[],"desktop_mode_attached_media":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2403","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2403"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2403\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2403"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2403"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/oczyopola.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2403"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}